Literair Café: Graa Boomsma & de Vijftigers
7 september | 16:00 – 18:00
Een Literair Café op zondagmiddag, met muzikale omlijsting. Als we de Vijftigers willen bespreken, dan moeten we het wel een beetje anders doen. Graa Boomsma vertelt het volledige verhaal van de literaire beweging rond Lucebert, Kouwenaar, Schierbeek, Claus en vele anderen in zijn boek Breken is bouwen. Nooit eerder zijn de Vijftigers zo compleet en helder chronologisch in beeld gebracht.
‘Weg met de muffe poëzie van voor de oorlog. De Vijftigers zouden alles anders doen.’*
1950: Remco Campert en Rudy Kousbroek hadden net het tijdschriftje Braak opgericht, dat ze zelf uittikten, stencilden en verspreidden onder vrienden. Ze vroegen Bert Schierbeek en Lucebert bijdragen te leveren. De naam Braak stond voor de doorbraak, de afkeer en walging van de burgerlijke, benauwde en bekrompen verhoudingen in de literatuur, kunst en maatschappij. De oorlog was voorbij, maar nog in alles aanwezig. De oorlog in ‘ons Indië’ was begonnen.
Lucebert riep in Braak in een woedend essay de rel in herinnering rond een expositie van experimentele schilders in het Stedelijk Museum in 1949 en het gelijktijdig verschenen nummer van het tijdschrift Cobra. Veel kranten schreven over de ‘knoeiers en kladderaars’ Karel Appel, Constant en Corneille en de ‘wartaal’ van de ‘experimentele’ dichters.
1951: van Simon Vinkenoog verscheen de verzamelbundel Atonaal, de eerste bloemlezing van de experimentele dichters. Hier was geen sonnet meer te vinden; rijm en hexameters gingen de prullenbak in. De verzen van de Vijftigers waren lijflijk, schokkend, smerig. Ze roken niet naar rozen, maar naar bloed en zweet. Hun ‘bevrijdende’ opvattingen werden dominant. De Vijftigers werden intensief gelezen en nagevolgd, bekroond en gelauwerd. Met de dood van Remco Campert in 2020, doofde de stem van de meest geliefde dichter van zijn tijd. Zijn poëzie leeft voort.
De biograaf
Graa Boomsma (1953) is schrijver, dichter, essayist en vertaler. Hij studeerde Nederlands en Algemene literatuurwetenschap aan de universiteit van Amsterdam. Tussen 1978 en 1983 was hij literatuurcriticus van het communistische dagblad De Waarheid. Sinds 1988 schrijft hij in De Groene Amsterdammer. Fantasie, werkelijkheid, taal, geschiedenis en subjectiviteit komen steeds weer in Boomsma’s kritische en essayistische werk naar voren. Zijn oeuvre omvat romans, essaybundels, theaterteksten, literaire studies (waaronder over Lucebert) en biografieën zoals die over Bert Schierbeek: Niemand is waterdicht.
* aldus Onno Blom in de Volkskrant
‘Breken is bouwen heet de vuistdikke, uitwaaierende en gedetailleerde literatuurgeschiedenis van vijfenzeventig jaar Vijftigers, die criticus en biograaf Graa Boomsma nu heeft gepubliceerd. Boomsma wil met die titel laten zien dat op de doorbraak die de Vijftigers forceerden de toekomst van de Nederlandse poëzie tot op de dag van vandaag is gebouwd.’
Terugblik
Lorem Ipsum (ook wel Faketekst of Dummytekst genoemd) is een proeftekst uit het drukkerij- en zetterijwezen. Tevens webdesigners makken hier vaak gebruik van. Lorem Ipsum is de standaard proeftekst in deze bedrijfstak sinds de 16e eeuw, toen een onbekende drukker een zethaak met letters nam en ze door elkaar husselde om een font-catalogus te maken. Het heeft niet alleen vijf eeuwen overleefd maar is ..
webdesigners makken hier vaak gebruik van. Lorem Ipsum is de standaard proeftekst in deze bedrijfstak sinds de 16e eeuw, toen een onbekende
Wanneer?
Waar?
