Literair Café: Djûke Poppinga over de kunst van het vertalen
15 mei 2026 | 20:00 – 22:00
Op vrijdag 15 mei ontvangen wij Djûke Poppinga, die literaire werken uit het Arabisch vertaalt. De brontaal verschilt dus enorm van het Nederlands; deze vertaler maakt het voor veel mensen mogelijk om literatuur te ervaren uit een taal die zij nooit zullen beheersen. Dat is een verrijking voor de Nederlandse lezer en daar willen we deze avond graag aandacht aan besteden. Ook zijn we zeer nieuwsgierig naar de keuzes die een literair vertaler maakt: wanneer blijft ze dichtbij de oorspronkelijke taal en wanneer neemt ze meer vrijheid om het werk recht te kunnen doen?
Arabisch
Tijdens het Literair Café op 15 mei zal Djûke Poppinga ons meenemen in het vertaalproces, maar niet voordat ze ons heeft verteld over de structuur van het Arabisch. Ook zal ze vertellen over exotiserend versus naturaliserend vertalen. Ze heeft een rijke schat aan voorbeelden uit de praktijk, zodat je als luisteraar vanzelf mee gaat denken over verschillende soorten oplossingen.
Roman uit Gaza
Met ‘Een tuin voor verloren benen’ van Mahmoud Jouda is in 2024 voor het eerst een roman uit Gaza vertaald naar het Nederlands. En dat is erg bijzonder, vertelt vertaler Djûke Poppinga in Bureau Buitenland. Ze zegt: ‘Boeken uit Gaza ontbraken niet alleen in Nederland, maar bij mijn weten in heel Europa. Het gebied is altijd potdicht geweest, ook voor literatuur.’
De spreker
Djûke Poppinga (1956) is literair vertaler van Arabische romans. Naast vertaler was ze tot haar pensioen docent Arabische taal en literatuur aan de Universiteit van Amsterdam. Ook is ze adviseur voor het Arabische programma van het Winternachten festival. Poppinga studeerde Arabische en Turke taal- en letterkunde en heeft een aantal jaar in de Arabische wereld gewoond. Sinds de jaren ’80 heeft ze meer dan zestig Arabische titels vertaald. Onder de door haar vertaalde auteurs behoren Egyptische Nobelprijswinnar Nagieb Mahfoez (‘De fluistering van de sterren’, ‘De dag dat de leider werd vermoord’), Hassan Blasim (‘Allah 99’), Ghayath Almadhoen (‘Ik heb een afgehakte hand voor je meegenomen’) en Khaled Khalifa (‘Er zijn geen messen in de keukens van deze stad’). In 2005 ontving ze samen met Richard van Leeuwen de Fonds voor de Letteren Vertaalprijs ‘voor hun verdiensten voor de ontsluiting van de Arabische literatuur’ en in 2022 werd ze genomineerd voor de Filter vertaalprijs.
Terugblik
“Is de vertaler altijd een verrader?”
Dit prangende onderwerp, door Dante reeds aangekaart, is één van de vele boeiende vraagstukken die vertaalster Djûke Poppinga behandelt tijdens haar lezing in het Boekencafé van de Koppelkerk te Bredevoort op 15 mei 2026.
Poppinga is een echte Friezin, die trouwens geen Fries spreekt, maar wel Arabisch. Dat zij docent Arabische taal en literatuur is geweest aan de UvA, blijkt uit de heldere didactische opzet van haar lezing, met behulp van powerpoint, waarin royaal ruimte is voor vragen. Sterker nog: alvorens zij begint, wordt al de eerste vraag gesteld.
Het publiek, bestaand uit zo’n zeventien personen, luistert zeer aandachtig, wat zeker ook komt door de bevlogen en enthousiasmerende wijze van vertellen.
We krijgen als het ware een micro-cursus over het ontstaan en de verspreiding van de Arabische taal, de taalsituatie in de Arabische wereld: diglossie, de structuur van het Arabisch: de vertaalslag, exotiserend versus naturaliserend vertalen, en voorbeelden van vertalingen. Er is steeds interactie met de zaal door de vele vragen die leiden tot een levendige discussie.
Als na een lange uitleg Poppinga vraagt, of wij het nog leuk vinden, wordt er gelachen. Vertaald betekent dit: “Ja zeker, ga door alsjeblieft”.
Liesbeth Kooyman
Lorem Ipsum (ook wel Faketekst of Dummytekst genoemd) is een proeftekst uit het drukkerij- en zetterijwezen. Tevens webdesigners makken hier vaak gebruik van. Lorem Ipsum is de standaard proeftekst in deze bedrijfstak sinds de 16e eeuw, toen een onbekende drukker een zethaak met letters nam en ze door elkaar husselde om een font-catalogus te maken. Het heeft niet alleen vijf eeuwen overleefd maar is ..
webdesigners makken hier vaak gebruik van. Lorem Ipsum is de standaard proeftekst in deze bedrijfstak sinds de 16e eeuw, toen een onbekende
Wanneer?
Waar?
